Z tego artykułu dowiesz się
- kim jest Norman Foster i dlaczego należy do najważniejszych współczesnych architektów,
- czym charakteryzuje się architektura Foster + Partners,
- jakie budynki pracowni Normana Fostera znajdują się w Warszawie,
- czym wyróżnia się Metropolitan przy placu Piłsudskiego,
- dlaczego Varso Tower jest wyjątkowym punktem panoramy Warszawy,
- jakie realizacje Fostera warto zobaczyć w Londynie,
- jaka historia kryje się za słynnym wieżowcem The Gherkin,
- co łączy Fostera z Millennium Bridge i British Museum,
- jak zaplanować spacer po Londynie śladami jego architektury,
- gdzie jeszcze na świecie można zobaczyć najważniejsze realizacje Foster + Partners.
Foster należy do najważniejszych przedstawicieli współczesnego modernizmu i architektury high-tech. W jego projektach ogromne znaczenie mają konstrukcja, światło, technologia, energooszczędność oraz sposób, w jaki budynek funkcjonuje w mieście. W 1999 roku otrzymał Nagrodę Pritzkera, uznawaną za najważniejsze wyróżnienie w świecie architektury.
Norman Foster – technologia, światło i miasto
Architektura Fostera często kojarzy się ze szkłem i stalą, ale nie chodzi w niej wyłącznie o efektowną formę. Foster od początku kariery interesował się tym, jak technologia może poprawiać sposób funkcjonowania budynków. Naturalne światło, wentylacja, ograniczenie zużycia energii i elastyczne wnętrza pojawiały się w jego projektach na długo przed tym, zanim zrównoważone budownictwo stało się jednym z głównych tematów współczesnej architektury.
Równie ważne jest otoczenie. Foster potrafi projektować spektakularne wieżowce, ale również ingerować w historyczną przestrzeń bardzo delikatnie. Dobrym przykładem jest Great Court w British Museum – ogromny dziedziniec przykryty lekkim, szklanym dachem – czy warszawski Metropolitan, który musiał odnaleźć swoje miejsce przy jednym z najbardziej historycznych placów stolicy.
Warszawa Normana Fostera – od Metropolitan do Varso Tower
Warszawa ma dwie bardzo ważne realizacje Foster + Partners. Pierwszą jest Metropolitan przy placu Piłsudskiego, ukończony w 2003 roku. Budynek powstał przy północnej pierzei jednego z najważniejszych placów Warszawy, w sąsiedztwie Grobu Nieznanego Żołnierza. Jego sercem jest ogólnodostępna, okrągła przestrzeń o średnicy około 50 metrów, z fontanną i drzewami. Warto wejść na dziedziniec i zobaczyć, jak współczesna architektura została wpisana w historyczne centrum miasta.
Dwie dekady później pracownia Fostera stworzyła budynek, którego w Warszawie właściwie nie da się przeoczyć. Varso Tower przy Chmielnej 69 ukończono w 2022 roku. Wieża ma 310 metrów wysokości i 53 kondygnacje, dzięki czemu jest najwyższym budynkiem w Unii Europejskiej. Na 53. piętrze zaprojektowano przestrzeń widokową z panoramą Warszawy. Związek pracowni z tym miejscem jest jeszcze ciekawszy – w 2024 roku Foster + Partners otworzyło swoje warszawskie studio na 44. piętrze Varso Tower. Jest ono największym biurem pracowni w Europie poza Wielką Brytanią.
Londyn śladami Normana Fostera
Londyn jest jednym z najlepszych miast do poznawania architektury Fostera. Najbardziej rozpoznawalnym przykładem jest 30 St Mary Axe, czyli słynny The Gherkin. Ukończony w 2004 roku wieżowiec o charakterystycznej, aerodynamicznej sylwetce stał się jednym z symboli współczesnego City.
Kilka kilometrów dalej można zobaczyć kolejne realizacje pracowni. Millennium Bridge jest smukłą pieszą przeprawą przez Tamizę łączącą okolice katedry św. Pawła z Tate Modern. Most otwarto w 2000 roku. Z kolei w British Museum Foster przekształcił dawny wewnętrzny dziedziniec w Great Court, przykrywając go spektakularnym dachem ze szkła i stali. Dziedziniec otwarto również w 2000 roku i jest dziś jedną z najbardziej charakterystycznych przestrzeni muzeum.
City Hall i spacer architektoniczny po Londynie
Do charakterystycznych londyńskich realizacji Foster + Partners należy również City Hall, ukończony w 2002 roku nad Tamizą, niedaleko Tower Bridge. Jego nietypowa, zaokrąglona forma została zaprojektowana między innymi z myślą o ograniczeniu powierzchni wystawionej na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Budynek przez lata był siedzibą władz Wielkiego Londynu i stał się jednym z symboli przemiany południowego brzegu Tamizy.
Architekturę Fostera w Londynie można połączyć w bardzo ciekawy miejski spacer. Warto rozpocząć od Great Court w British Museum, następnie przejść w stronę katedry św. Pawła i Millennium Bridge. Po przekroczeniu Tamizy można kontynuować spacer wzdłuż South Bank w stronę dawnego City Hall i Tower Bridge, a następnie przejść do City, gdzie nad historyczną zabudową wyrasta The Gherkin. To kilka godzin zwiedzania Londynu z zupełnie innej perspektywy.
Więcej informacji
Norman Foster otrzymał Nagrodę Pritzkera w 1999 roku, ale lista jego najważniejszych realizacji wykracza daleko poza Warszawę i Londyn. Zaprojektował między innymi przebudowę Reichstagu w Berlinie, siedzibę HSBC w Hongkongu, Commerzbank Tower we Frankfurcie oraz lotnisko Hong Kong International Airport.
Warszawa zajmuje dziś szczególne miejsce na mapie Foster + Partners. Po Metropolitan i Varso Tower pracownia nie tylko otworzyła tutaj swoje stałe studio, ale uczestniczy również w projektowaniu nowego lotniska Port Polska (wcześniej CPK). Warszawskie biuro wspiera prace nad tym projektem, co pokazuje, że obecność Foster + Partners w Polsce nie kończy się na dwóch już zrealizowanych budynkach.